HAI CHẾ ĐỘ ĂN KIÊNG LÀM CHẬM QUÁ TRÌNH LÃO HÓA NÃO

HAI CHẾ ĐỘ ĂN KIÊNG CÓ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC CẢI THIỆN NHẬN THỨC, LÀM CHẬM QUÁ TRÌNH LÃO HÓA NÃO

Nghiên cứu mới cho thấy chế độ ăn kiêng nhịn ăn gián đoạn (IF) và chế độ ăn uống lành mạnh tiêu chuẩn (HL) tập trung vào thực phẩm lành mạnh đều giúp giảm cân, giảm tình trạng kháng insulin (IR) và làm chậm quá trình lão hóa não ở người lớn tuổi thừa cân mắc IR. Tuy nhiên, không chế độ ăn nào có tác dụng làm thay đối với các marker sinh học của bệnh Alzheimer (AD).

Mặc dù các nhà nghiên cứu nhận thấy cả hai chế độ ăn đều có lợi, nhưng một số kết quả lại rõ ràng hơn khi áp dụng chế độ ăn kiêng nhịn ăn gián đoạn.

"Nghiên cứu này cung cấp một bản thiết kế để đánh giá tác động của chế độ ăn uống lên não và thúc đẩy nghiên cứu sâu hơn về chế độ nhịn ăn gián đoạn và chế độ ăn liên tục để tối ưu hóa sức khỏe não bộ", các nhà nghiên cứu do Tiến sĩ Y khoa Dimitrios Kapogiannis, Trưởng khoa khoa học thần kinh con người, Viện Lão khoa Quốc gia và phó giáo sư thần kinh học tại Trường Y khoa Đại học Johns Hopkins đứng đầu, đã viết.

Những phát hiện này đã được công bố trực tuyến trên tạp chí Cell Metabolism vào ngày 19 tháng 6 năm 2024. Các nội dung chính của nghiên cứu đã chỉ ra:

Tác dụng trên kết quả nhận thức

Tỷ lệ mắc IR - tình trạng giảm độ nhạy cảm của tế bào với insulin, một dấu hiệu đặc trưng của bệnh tiểu đường loại 2 - tăng theo tuổi tác và tình trạng béo phì , làm tăng nguy cơ lão hóa não nhanh cũng như bệnh AD và chứng mất trí liên quan (ADRD) ở người lớn tuổi bị thừa cân.

Các nghiên cứu cho biết chế độ ăn uống lành mạnh có thể thúc đẩy sức khỏe tổng thể, nhưng vẫn chưa rõ liệu chúng có cải thiện sức khỏe não bộ ngoài việc tăng cường sức khỏe nói chung hay không và cải thiện ở mức độ nào.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng nhiều biện pháp khảo sát não bộ và nhận thức để đánh giá tác động của chế độ ăn uống lên sức khỏe não bộ, bao gồm định lượng các túi ngoại bào có nguồn gốc từ tế bào thần kinh thu thập ở ngoại vi (NDEV) để thăm dò tín hiệu insulin của tế bào thần kinh; MRI để nghiên cứu tốc độ lão hóa não; phổ cộng hưởng từ (MRS) để đo lượng glucose trong não, chất chuyển hóa và chất dẫn truyền thần kinh; và NDEV và dịch não tủy để có được các dấu ấn sinh học cho AD/ADRD.

Nghiên cứu bao gồm 40 người tham gia thừa cân có nhận thức nguyên vẹn với IR, độ tuổi trung bình 63,2, 60% là phụ nữ và 62,5% là người da trắng. Cân nặng cơ thể trung bình của họ là 97,1 kg và chỉ số khối cơ thể (BMI) trung bình là 34,4 kg/m 2 .

Những người tham gia được phân ngẫu nhiên vào chế độ ănkiêng nhịn ăn gián đoạn hoặc chế độ ăn HL trong 8 tuần, trong đó nhấn mạnh vào trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc và sữa ít béo, đồng thời hạn chế đường bổ sung, chất béo bão hòa và natri.

Chế độ ăn kiêng nhịn ăn gián đoạn bao gồm việc áp dụng chế độ ăn HL trong 5 ngày mỗi tuần và hạn chế lượng calo xuống còn một phần tư lượng calo khuyến nghị hàng ngày trong 2 ngày liên tiếp.

Cả hai chế độ ăn đều làm giảm IR tế bào thần kinh và có tác dụng tương đương trong việc cải thiện các dấu hiệu sinh học truyền tín hiệu insulin ở NDEV, giảm glucose não trên MRS và cải thiện các dấu hiệu sinh học trong máu về chuyển hóa carbohydrate và lipid.

Sử dụng MRI, các nhà nghiên cứu cũng đánh giá tuổi não, một dấu hiệu cho biết não có vẻ già hơn hay trẻ hơn tuổi theo niên đại của một cá nhân. Có sự giảm 2,63 năm với chế độ ăn IF ( P = .05) và 2,42 năm với chế độ ăn HL ( P < .001) ở vỏ não trước trán và vỏ não trước trán giữa.

Cả hai chế độ ăn kiêng đều cải thiện chức năng điều hành và trí nhớ, những người áp dụng chế độ ănkiêng nhịn ăn gián đoạn được hưởng lợi nhiều hơn trong việc lập kế hoạch chiến lược, chuyển đổi giữa hai nhiệm vụ đòi hỏi nhận thức cao, khả năng nhớ lại và các lĩnh vực khác.

Nghiên cứu đã đưa ra giả thuyết. Các dấu ấn sinh học của AD bao gồm beta amyloid 42 (Aβ42), Aβ40 và huyết tương phosphorylated-tau181 không thay đổi với bất kỳ chế độ ăn nào, một phát hiện mà các nhà nghiên cứu suy đoán có thể là do thời gian nghiên cứu ngắn. Các sợi thần kinh chuỗi nhẹ tăng lên ở các nhóm mà không có sự khác biệt giữa các chế độ ăn.

Trong những phát hiện khác, BMI giảm 1,41 kg/m2 với chế độ ăn kiêng nhịn ăn gián đoạn và giảm 0,80 kg/m2 với chế độ ăn HL, và một mô hình tương tự đã được quan sát thấy đối với cân nặng. Chu vi vòng eo giảm ở cả hai nhóm mà không có sự khác biệt đáng kể giữa các chế độ ăn.

Một phân tích thăm dò cho thấy chức năng điều hành được cải thiện với chế độ ăn IF nhưng không cải thiện với chế độ ăn HL ở phụ nữ, trong khi chức năng này được cải thiện với cả hai chế độ ăn ở nam giới. BMI, apolipoprotein E và kiểu gen SLC16A7 cũng điều chỉnh tác động của chế độ ăn.

Cả hai chế độ ăn đều được dung nạp tốt. Các tác dụng phụ thường gặp nhất là ở đường tiêu hóa và chỉ xảy ra với chế độ ăn kiêng nhịn ăn gián đoạn.

Các tác giả lưu ý rằng những phát hiện này chỉ là sơ bộ và kết quả là tạo ra giả thuyết. Những hạn chế của nghiên cứu bao gồm thời gian nghiên cứu ngắn và khả năng phát hiện bất kỳ điều gì ngoài những thay đổi về kích thước hiệu ứng lớn đến vừa phải và sự khác biệt giữa các chế độ ăn kiêng. Các nhà nghiên cứu cũng không thu thập dữ liệu về lượng thức ăn đưa vào cơ thể, do đó không thể loại trừ tình trạng không tuân thủ. Tuy nhiên, sự giảm lớn về BMI, cân nặng và vòng eo ở cả hai chế độ ăn kiêng cho thấy mức độ tuân thủ cao.

Nguồn tham khảo: https://www.medscape.com/viewarticle/two-diets-linked-improved-cognition-slowed-brain-aging-2024a1000dqj